بانکول خبر |✍️سودابه خانی

کربلا تنها یک نقطه بر نقشه جغرافیا نیست، مقصدی است که دل‌ها پیش از قدم‌ها به آن می‌رسند. هر بار که نام حسین(ع) بر زبان جاری می‌شود، گویی پنجره‌ای به سوی حقیقت گشوده می‌شود و انسان، فارغ از همه تعلقات دنیوی، خود را در برابر مکتبی می‌بیند که با خون، آزادگی را معنا کرد. از همین رو، کربلا برای عاشقان، یک شهر نیست؛ سرزمینی است که عطر ایثار، وفاداری و عشق در تمام کوچه‌هایش جاری است و هر زائر، با قلبی آکنده از اشتیاق، راهی آن می‌شود.

با نزدیک شدن اربعین، شور این دلدادگی بیش از هر زمان دیگری در جان مؤمنان زنده می‌شود. پیش از آنکه کوله‌ها بسته شوند و پاها به جاده بیفتند، دل‌ها راهی بین‌الحرمین شده‌اند. نسیم تربت سیدالشهدا(ع) بار دیگر فضای شهرها را معطر کرده و تقویم، روزها را با شتاب به سمت بزرگ‌ترین اجتماع معنوی جهان ورق می‌زند؛ اجتماعی که در آن، مرزهای جغرافیا رنگ می‌بازد و تنها مرز مشترک، عشق به حسین(ع) است.

اربعین را نباید تنها یک آیین مذهبی یا یک راهپیمایی بزرگ دانست. این حرکت، نمایش زنده قدرت ایمان، همبستگی و هویت امت اسلامی است. میلیون‌ها انسان از ملت‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف، بدون دعوت‌نامه رسمی و بدون اجبار، تنها به شوق یک نام، یک پرچم و یک حقیقت در کنار هم قرار می‌گیرند. چنین صحنه‌ای، در روزگاری که جهان از تفرقه و بی‌اعتمادی رنج می‌برد، خود بزرگ‌ترین پیام وحدت است.

راز ماندگاری اربعین، در همین وحدتی نهفته است که از دل محبت اهل‌بیت(ع) می‌جوشد. در این مسیر، هیچ‌کس دیگری را بیگانه نمی‌بیند. موکب‌داری، خدمت‌رسانی، تقسیم یک لقمه نان یا یک لیوان آب، تنها یک رفتار اجتماعی نیست؛ تجلی فرهنگی است که انسان را به ایثار، گذشت و برادری دعوت می‌کند. این همان سرمایه‌ای است که هر جامعه‌ای برای ساختن آینده‌ای مبتنی بر عدالت و کرامت انسانی به آن نیاز دارد.

جاده نجف تا کربلا، مدرسه‌ای است که درس‌هایش نه در کتاب‌ها، بلکه در رفتار انسان‌ها نوشته می‌شود. در این راه، غرور جایی ندارد و همه در لباس بندگی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. یکی خادم است، دیگری زائر؛ اما حقیقت آن است که همه در محضر حسین(ع)، شاگرد یک مکتب‌اند. مکتبی که به انسان می‌آموزد بزرگی، در خدمت کردن است، نه در برتری‌جویی.

اربعین، صرفاً روایت اشک و سوگواری نیست؛ روایت ایستادگی در برابر ظلم نیز هست. این اجتماع عظیم، یادآور همان پیامی است که عاشورا برای همیشه در تاریخ ثبت کرد؛ اینکه حق، هرچند در اقلیت باشد، شکست‌ناپذیر است. پیام حسین(ع)، محدود به یک زمان یا یک ملت نیست؛ پیامی جهانی است که امروز میلیون‌ها انسان آن را با قدم‌های خود روایت می‌کنند.

اربعین همچنین آیینه‌ای از آشتی دل‌های مسلمانان است. ملت‌هایی که روزگاری قربانی توطئه‌ها، جنگ‌ها و اختلاف‌افکنی قدرت‌های سلطه‌گر بودند، امروز در سایه محبت اهل‌بیت(ع)، دوشادوش یکدیگر به زائران خدمت می‌کنند. این همدلی، پاسخی روشن به همه تلاش‌هایی است که سال‌ها برای ایجاد شکاف میان ملت‌های مسلمان صورت گرفته است. اربعین نشان داده است که پیوند دل‌ها، از هر مرز سیاسی و هر اختلاف ساختگی نیرومندتر است.

اما شکوه این سفر، تنها در عظمت جمعیت یا شور احساسات خلاصه نمی‌شود. اربعین، میدان آزمون انسان نیز هست. انسانی که ذاتاً آسایش را دوست دارد، در این مسیر با خستگی، گرما، ازدحام، کم‌خوابی و دشواری‌های سفر روبه‌رو می‌شود و درست در همین نقطه، حقیقت نیت‌ها آشکار می‌شود. اگر مسیر خدا آسان و بی‌رنج بود، تفاوت میان عاشق و عافیت‌طلب چگونه نمایان می‌شد؟

امیرالمؤمنین علی(ع) در خطبه قاصعه، از همین حقیقت پرده برمی‌دارد و یادآور می‌شود که خداوند خانه خود را در دشوارترین سرزمین بنا نهاد تا بندگانش را بیازماید. ارزش بندگی، در عبور از سختی‌ها معنا پیدا می‌کند، نه در آسایش. هرچه امتحان دشوارتر باشد، پاداش آن نیز بزرگ‌تر خواهد بود و همین منطق، امروز در مسیر اربعین نیز جلوه‌ای دوباره یافته است.

بی‌تردید، امکانات گسترده موکب‌ها، نعمت بزرگی برای زائران است؛ اما نباید اجازه داد رفاه، روح این سفر را کمرنگ کند. اربعین، سفر تفریحی نیست؛ میعادگاهی برای پالایش روح است. آنچه انسان را به مقصد حقیقی نزدیک می‌کند، تنها رسیدن به کربلا نیست، بلکه تحمل سختی‌ها با نیتی خالص و قدم‌هایی است که تنها برای خدا و حسین(ع) برداشته می‌شود.

بسیاری از اندیشمندان اسلامی، اربعین را صرفاً بزرگداشت یک واقعه تاریخی نمی‌دانند؛ بلکه آن را ظرفیت عظیم امت اسلامی برای ساختن تمدنی بر پایه ایمان، عدالت، محبت و کرامت انسانی می‌شمارند. تمدنی که در آن، انسان‌ها فارغ از نژاد، زبان و ملیت، بر محور حقیقت گرد هم می‌آیند و جامعه‌ای مبتنی بر اخلاق و معنویت را شکل می‌دهند.

شاید به همین دلیل است که اربعین را می‌توان تمرینی برای آینده دانست؛ آینده‌ای که در آن عدالت، حقیقت و معنویت بر جهان حاکم خواهد شد. هر قدم در این مسیر، اگر با معرفت همراه باشد، دل انسان را برای پذیرش آن آینده روشن آماده‌تر می‌کند. از این منظر، اربعین پایان یک سفر نیست؛ آغاز راهی است که از کربلا عبور می‌کند، از مکتب شهدا نیرو می‌گیرد و چشم به افق ظهور می‌دوزد.

و در پایان، آنان که توفیق حضور در این مسیر نورانی را یافته‌اند، خوشا به سعادتشان و آنان که از این قافله جا مانده‌اند، دل‌هایشان همچنان در کنار ضریح شش‌گوشه سیدالشهدا(ع) می‌تپد. سلام ما را به حرم برسانید و بگویید هنوز در گوشه‌گوشه این سرزمین، دل‌هایی هست که اگر جسمشان از کربلا دور مانده، جانشان هر روز میان نجف و کربلا در رفت‌وآمد است.

 اللهم ارزقنا زیاره الحسین فی یوم الأربعین.